TÜBA Başkanı Şeker: İklim Krizi Bir Sağlık Krizidir, Akademiler Köprü Olmalı
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31'de iklim krizinin sağlık boyutunu ve bilim akademilerinin politikalardaki rolünü anlattı.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilim akademilerinin iklim ve sağlık politikalarında bağımsız danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birlikleri yoluyla rol alması gerektiğini söyledi.
Etkinlik 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleştirildi. Oturumu ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yönetti. Panelde Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso da konuşmacı olarak yer aldı.
Sağlık Riskleri Artıyor
Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde yılda yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandığını hatırlattı. Şeker, bu sorunlara karşı insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını birlikte ele alan “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
Bilim ve Politika Arasında Köprü
Şeker, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika süreçlerine daha fazla dahil edilmesi çağrısında bulundu. TÜBA’nın 2020 yılında yayımladığı “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “COP31 Eylem Gündemi Hedefleri: Sentez Raporu”nu örnek gösterdi. Önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Şeker, Türkiye’de TÜBA, TÜBİTAK ve TÜSEB arasındaki iş birliğine dikkat çekti. Eşitlikçi uluslararası iş birliğine ilişkin olarak da her ülkenin kendi bilimsel kanıtını üretebilmesi gerektiğini söyledi.
Üç Somut Öneri
Moderatör Dr. Victor J. Dzau’nun sorusu üzerine Şeker, üç öneride bulundu. Birincisi, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulması ve akademilerin bu konseylerin bilimsel sekreterliğini üstlenmesi. İkincisi, ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel veri ve araştırma kapasitesinin geliştirilmesi. Üçüncüsü ise düşük ve orta gelirli ülkelerden araştırmacıların uluslararası projelerde araştırma sorularını belirleyen eşit ortaklar olarak yer alması. Şeker, “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın.” diyerek sözlerini tamamladı.
Başarı Ölçütü: Korunan Hayatlar
Şeker, iklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirtti.

