Çevrim içi mağazalarda teknik terim bilmeden sipariş adımları yapay zekaya açılıyor

İnternet üzerinden alışveriş yapan tüketicilerin ürün adı, stok kodu ya da teknik terminolojiye hakim olmadığı durumlar için geliştirilen yeni bir entegrasyon altyapısı e-ticaret sektörünün kullanımına sunuldu. Bu modelde alıcı neye ihtiyaç duyduğunu gündelik ifadelerle aktarırken, yapay zeka alışveriş asistanı kullanıcının tarifini mağazanın doğrulanmış katalog nitelikleriyle bir araya getiriyor. Verilen detaylar yetersiz kaldığında sistem rasgele uyumluluk varsayımlarında bulunmak yerine model, ebat veya kullanım amacını kullanıcıya sorarak netleştiriyor. Ürünün güncel tutarı, mevcut stok durumu ve indirimler geçmiş sohbet verilerinden değil, doğrudan ilgili sanal mağazanın kendi kurumsal altyapısından anlık olarak çekiliyor.

Söz konusu hizmeti hayata geçiren Fiberport, ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışmasını salt metin üreten standart bir sohbet robotu şeklinde değil, satıcının gerçek veri tabanıyla senkronize bir ticaret bağlantısı olarak konumluyor. Şirket, yapay zeka araçları vasıtasıyla alışveriş sürecini devreye alan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu bildiriyor. Bu teknolojik çözüm, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025’te yüzde 52,2 büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon liraya yükselen Türkiye e-ticaret pazarındaki firmalara hitap ediyor. Bahsi geçen pazar büyüklüğü dolar bazında ise yaklaşık yüzde 29’luk artış göstererek 115 milyar doları geçmiş durumda.

Global platform standartları ve ödemenin mağazada kalması

Sistemin benimsediği ödeme mantığı, uluslararası yapay zeka mecralarındaki son gelişmelerle paralel çizgide ilerliyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT içerisindeki Instant Checkout özelliğinin birinci versiyonunun hedeflenen esnekliği sunamadığını duyurarak e-ticaret satıcılarının kendi ödeme adımlarını devreye almasına alan açmış ve odağını ürün keşif süreçlerine çevirmişti. Google ise Ocak 2026 döneminde Shopify ortaklığıyla tasarladığı Universal Commerce Protocol (UCP) standardını tanıtmış, Gemini ve AI Mode üzerinden doğrudan ödeme aşamasını ilk etapta sadece ABD’deki uygun mağazalar için aktif hale getirmişti.

Türkiye’deki çok sayıda işletme açısından sohbet içi ödeme koşullarını beklemek yerine ürün arama ile sepet oluşturma evrelerini yapay zekaya emanet eden, tahsilatı ise mevcut mağaza yapısında tutan formül Fiberport tarafından temel başlangıç modeli olarak öneriliyor. Kuruluş bu yaklaşımı "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" sözleriyle özetliyor. Böylelikle sanal POS, kargo alternatifleri, adres kaydı ve faturalandırma gibi kritik operasyonel adımlar satıcının mevcut düzeninde işlemeyi sürdürüyor.

Satıcı hesabı, bulunulan ülke ve ödeme kuruluşu altyapısı imkan verdiğinde satın alma aşamasının bir kısmının doğrudan konuşma penceresinde gerçekleştirilmesi ikincil bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Şirket bu sürecin yalnızca bir API anahtarı tanımlamaktan ibaret olmadığını, tahsilat yetkilendirmesi, siparişin onaylanması, işlem başarısızlıkları, iptal ve iade süreçlerinin detaylıca test edilmesinin zorunlu olduğunu vurguluyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi platformların aynı bağlantı ve ödeme kabiliyetlerine sahip olmaması sebebiyle çalışma kapsamı her sanal mağaza için uygulama, ülke, hesap ve ödeme aracısı şartlarına göre şekilleniyor. İlgili platform isimleri ise resmi bir ortaklık ya da hazır bir entegrasyon paketi şeklinde değil, teknik değerlendirme alanları olarak tanımlanıyor.

Entegrasyon vasıtasıyla sunulabilen operasyonel süreçler şunları kapsıyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Yerel pazar koşullarına dair ticari dinamikler de sürecin temelini oluşturuyor. Türk lirası cinsinden fiyatlar, KDV dahil ya da hariç gösterim biçimleri, taksit seçenekleri, havale indirimi, bedelsiz kargo barajı ve fatura detayları işletmenin kendi belirlediği prensiplerden aktarılıyor. Yapay zeka sistemi kendi inisiyatifiyle vade, indirim oranı ya da kargo teslim günü belirleyemiyor. PayTR, iyzico ve bankaların sanal POS mekanizmaları mevcut sözleşmeler ve ödeme kuralları çerçevesinde incelenirken, kredi kartı bilgileri sohbet akışına kesinlikle yazdırılmıyor. Siparişin ödendiği tespiti yalnızca ödeme ekranının açılmasıyla değil, ödeme kuruluşundan ulaşan teyitli sunucu bildirimiyle kabul görüyor. Alıcının geri butonuna tıklaması ya da internet bağlantısının kesilmesi halinde mükerrer ödeme çekilmesini engellemek adına tekilleştirme ve mutabakat algoritmaları devreye alınıyor.

Altyapı koruması, protokol ayrımı ve pilot uygulama evresi

Hizmet modeli sanal mağazanın hazır altyapısını terk etmesini gerektirmiyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft veya tamamen özel kodlanmış bir sistemde öncelikle API erişim yetkileri, paket limitleri, kota sınırları ve sepet bağlantı kabiliyetleri gözden geçiriliyor. Şirket, bu yazılım isimlerinin her biri için hazır ve resmi birer eklenti sunulduğu anlamı çıkarılmaması gerektiğini, sürecin uygulanabilirlik analizi sınırlarını ifade ettiğini hatırlatıyor.

Ürünlerin ayrı bir yazılımda, anlık stoğun başka bir veri tabanında, siparişlerin ise Excel belgelerinde tutulduğu şirketlerde ilk aşama hangi veri kaynağının ana merkez kabul edileceğini belirlemekten geçiyor. Yanlış stoğu ya da güncelliğini yitirmiş fiyatı tüketiciye daha süratli ileten bir yapay zeka aracının problemi çözmeyeceği belirtiliyor. Bu gerekçeyle mağaza ile ERP, ön muhasebe, ambar ve kargo entegrasyonları tek bir bütün halinde planlanıyor.

Yapay zeka tabanlı e-ticaret dünyasında kullanılan protokoller birbirinden farklı işlevler üstleniyor. Tercih edilecek protokol hedef platformun yürürlükteki resmi protokol sözleşmesine göre kararlaştırılıyor ve üç protokolü aynı anda entegre etmek her projede zorunlu tutulmuyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Sistem güvenliğinde katalog sorgulayan araçlar ile ödeme ve iade işlemlerini yöneten araçların yetki sınırları birbirinden ayrılıyor. OAuth kuralları, kapsam sınırlandırmaları, oturum izolasyonları, hız kotaları ve denetim kayıtları ihtiyaca göre yapılandırılıyor. API anahtarları tarayıcı tarafına ya da kullanıcıyla yürütülen sohbete asla aktarılmıyor. Benzer taleplerin mükerrer sipariş kaydına dönüşmemesi adına idempotency anahtarları, webhook imza denetimleri ve yeniden deneme senaryoları çalıştırılıyor. Katalog alanlarına serpiştirilmiş herhangi bir komut metni de sistem komutu olarak kabul görmüyor.

Bu yapı özellikle dört işletme profili için hedefleniyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Ürün bilgileri eksik veya düzensiz olan sanal mağazalarda süreç direkt bağlantı kurarak değil, nitelik eksiklikleri, varyant hataları ve kimlikleme sorunlarının çözümüyle start alıyor. Hizmetin referans çalışması olarak paylaşılan MakineUstası projesi bu hazırlık sürecini somutlaştırıyor. 2019 senesinden bu yana yürütülen hırdavat ve elektrikli aletler odaklı projede cihaz modeli, teknik parça şeması ve uyumlu bileşen bağları birlikte koordine ediliyor. Yapay zeka tabanlı keşif altyapısı da bu veri disiplini üzerine inşa ediliyor. Detaylı teknik bilgi almak isteyen işletmeler doğrudan fiberportglobal.com adresi üzerinden inceleme yapabiliyor.

Aşamalı kurulum süreci belirli adımları takip ediyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Sistemin başarısı sadece gerçekleştirilen diyalog sayısıyla ölçülmüyor. Ürün keşfi, sepet adımı, ödeme safhası ve onaylanan sipariş arasındaki dönüşüm zinciri takip ediliyor ve ödeme netleşmeden sipariş dönüşümü sayılmıyor. Şirket, teknik entegrasyonun ya da katalog paylaşımının ürünlerin ChatGPT veya Gemini gibi platformlarda kesin olarak önerileceği ya da satılacağı garantisini vermediğini açıkça belirtiyor. Gerekli zaman ve maliyet kalemleri veri kalitesine, mağaza altyapısının kabiliyetine, entegre edilecek platformlara, tahsilat sınırlarına ve güvenlik ihtiyaçlarına göre şekilleniyor. Her işletmeye tek tip paket satmak yerine mevcut durum analizi yapılarak aşamalı bir yol haritası belirleniyor.

Kurumsal bilgiler

Fiberport, Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesinde yer alan bir yazılım markasıdır. 26 yıllık kurumsal teknoloji geçmişine sahip olan firma; teknik servis, mali müşavirlik, restoran, bayi ağı, müşteri yönetimi ve cari hesap takibi sahalarında anahtar teslim yazılım çözümleri üretmektedir. Bu ürünlerin haricinde kurumlara özel yazılımlar, mobil ve internet uygulamaları, API ile sistem entegrasyonları, Linux sunucu yönetimi, teknik SEO, üretken yapay zeka modelleri, AI ajanları ve RAG mimarili kurumsal arama sistemleri sağlamaktadır.

Basın ve iletişim:

Şirket: Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.

Marka: Fiberport

Web sitesi: fiberportglobal.com

Telefon ve WhatsApp: 0212 259 0 259

E-posta: [email protected]