TİKA Başkanı Eren: Türk Dünyasında Kalkınma İşbirliği Vizyonu

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, Türk Dünyası Diyalog Forumu’nda “Ortak Tarihten Ortak Geleceğe: Türk Dünyasında TİKA’nın Kalkınma Vizyonu” başlıklı bir sunum yaptı. Eren, Türk devletlerinin bağımsızlığın ardından siyasi istikrar, ekonomik dayanıklılık ve kurumsal gelişim alanlarında mesafe kaydettiğini ifade etti.

Ekonomik gelişim verileri

Eren, Azerbaycan ve Kazakistan’da kişi başına düşen milli gelirin 1993’ten bugüne önemli ölçüde yükseldiğini belirtti. Kırgızistan ve Özbekistan’da da aynı dönemde benzer bir artışın yaşandığını aktaran Eren, bu tablonun ülkelerin kalkınma sürecindeki ilerlemesini gösterdiğini kaydetti.

TİKA’nın faaliyet alanı

TİKA’nın 1992’de Türk dünyasıyla ilişkileri geliştirmek amacıyla kurulduğunu hatırlatan Eren, kurumun ilk yıllarda temel altyapı ihtiyaçlarına odaklandığını, zamanla faaliyet alanını genişlettiğini söyledi. Bugün 53 ülkede 57 ofisle faaliyet gösterdiğini belirten Eren, kurumun Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika’da da projeler yürüttüğünü bildirdi.

“Kalkınma iş birliği” yaklaşımı

Eren, Türk devletlerinin kendi kalkınma kuruluşlarına ve kurumsal kapasitelerine sahip olduğunu belirterek bu ülkelerle ilişkilerde “kalkınma yardımı” yerine “kalkınma iş birliği” kavramının kullanıldığını ifade etti. Projelerin yalnızca okul, hastane ve altyapı gibi fiziki yatırımlardan ibaret olmadığını; kamu kapasitesinin geliştirilmesi ve teknik bilgi paylaşımının da bu sürecin parçası olduğunu söyledi.

Eren, TİKA’nın Türk dünyasında idari ve sivil kapasite alanında 100’ün üzerinde, eğitim alanında yaklaşık 1300, kültürel miras ve restorasyon alanında 1000’in üzerinde, sağlık alanında 700 ve tarım-hayvancılık alanında yaklaşık 400 proje gerçekleştirdiğini; insani yardım alanında ise 3 binden fazla projeye imza attığını aktardı. Kazakistan’da üniversitelerde Türkçe eğitiminin geliştirilmesine, Kırgızistan’da ise gençlerin mesleki eğitim yoluyla istihdama katılımının desteklenmesine öncelik verildiğini belirtti.

Toplumsal dayanışma vurgusu

Eren, Türk dünyası arasındaki iş birliğinin yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülemeyeceğini vurgulayarak “En önemli şey toplumsal mukavemetimiz. Türk dünyasında toplumsal mukavemet, ortak tarihimiz, ortak hafızamız, ortak olaylarımızdır, son ortak olayımız da aslında Karabağ, hepimizi birbirine bağlayan, Karabağ’ın azat edilmesi.” dedi. Ortak enerji koridorları, genç nüfus ve ekonomik potansiyelin ortak çalışmalarla daha etkin değerlendirilebileceğini de kaydetti.

Proje sahiplenmesi ve kriz desteği

Eren, projelerin ardından yönetimin ilgili ülkeye devredildiğini, bu sayede muhatap kurumların kapasitesinin geliştiğini ve projelere daha fazla sahip çıktığını söyledi. Doğal afet ve kriz dönemlerinde de TİKA’nın Türk devletlerinin yanında yer aldığını belirtti. Eren, Türkiye’nin İslam ve Türk dünyası içinde kendine özgü bir konumu olduğunu; bu konumun sürdürülebilmesi için nitelikli insan kaynağına ve bölgelerin detaylı biçimde tanınmasına ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.