Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına, İstanbul’daki Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel Bağlar ve 1963 Ankara Anlaşması

Koyuncu konuşmasında, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihine, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarına ve kültürel etkileşimlere dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve finansal bağlara uzanan süreci anlatan Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirdi. Koyuncu, bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti.

Bilimsel İş Birliği ve Bilim Diplomasisi

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan ve Venedik ile Vatikan arşivlerindeki belgelere dayanan “Reports of the Italian Ambassadors (1512–1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesinin önemine değinen Koyuncu, Roma’da yürüttüğü ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesini anlattı. Koyuncu, İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu ve bilim diplomasisinin iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirmedeki rolünün altını çizdi. TÜBA’nın, Accademia Nazionale dei Lincei ile iş birliğine de değinen Koyuncu, iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasını değerli bulduğunu ifade etti.

Dünya Bilim Forumu Vurgusu

Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle çözülebileceğini söyledi. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’nu (WSF) anarak, akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu belirtti.

Oturum Konuşmacıları

Açılış konuşmalarının ardından İtalyan Modern ve Çağdaş Tarih Enstitüsü’nden Gaetano Sabatini modern dönemde ticarette Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticaret ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’teki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini ele aldı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.