Duran: Tarih tekerrür etmek zorunda değildir

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen TRT World Forum 2026’nın açılışında konuştu. Bu yıl 10’uncusu gerçekleştirilen forumun teması “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” oldu.

Duran, forumu teşrifleriyle onurlandıran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür etti. Farklı coğrafyalardan, kültürlerden ve düşünce geleneklerinden konukların bir araya geldiğini belirten Duran, buluşmanın insanlığın ortak geleceğine ilişkin yeni ufuklar açmasını temenni etti.

Ortak kurallar aşınıyor

Duran, uluslararası sistemin derin bir eksen kayması ve yapısal kriz yaşadığını söyledi. Güç merkezlerinin çoğaldığını, ortak kuralların aşındığını ve ortak sorumluluk duygusunun zayıfladığını ifade eden Duran, kararların sayısı artarken bu kararların hesabını verecek siyasi iradenin zayıfladığını dile getirdi.

Duran, konvansiyonel savaş risklerinin ve vekâlet çatışmalarının arttığını, yapay zekâ ve dijital teknolojiler üzerindeki hâkimiyet yarışının yeni güç ilişkileri doğurduğunu ve teknolojinin bir tahakküm aracına dönüşme riskinin büyüdüğünü belirtti.

Gazze örneği

Duran, tehditler küreselleşirken çözümlerin millileştiğini, uluslararası kurumların ise işlev kaybettiğini söyledi. Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğinin Gazze’de yaşandığını belirten Duran, dünyanın gözü önünde yaşanan soykırımın uluslararası sistemin barışı ve adaleti koruma konusundaki yetersizliğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Duran, mevcut düzenin aşındırıcı bir merkezsizleşme yaşarken daha adil bir düzenin inşasına imkân tanıyabilecek bir boşluğun da ortaya çıktığını kaydetti.

“Tarih tekerrür etmek zorunda değildir”

Bugünkü uluslararası manzaranın iki dünya savaşı arasındaki dönemi hatırlattığını belirten Duran, “Peki, aynı tarihsel döngüyü yaşamak zorunda mıyız? Bizim Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu soruya verdiğimiz cevap açıktır: Tarih tekerrür etmek zorunda değildir.” dedi.

Duran, “Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucularıdır.” sözleriyle, çağın en önemli siyasi imtihanının yıkım yaşanmadan barış içinde kurumsal yenilenmeyi gerçekleştirmek olduğunu vurguladı.

Kurucu çoğulculuk önerisi

Duran, “Dünya beşten büyüktür.” diyerek uluslararası sistemdeki temsil ve adalet açığına dikkat çektiğini, “Daha adil bir dünya mümkündür.” çağrısıyla bu itirazı yeni bir düzen inşa iradesine dönüştürdüğünü söyledi. Türkiye’nin merkezsizleşen dünyayı istikrara kavuşturmanın yolunun yeni bir hâkim merkez yaratmak değil, farklı güç merkezlerini ortak sorumluluk ve hukuk zemininde buluşturmak olduğunu savundu. Duran, daha dengeli bir güç dağılımı ve kapsayıcı temsile dayanan “kurucu bir çoğulculuk” önerdiklerini belirtti.

Duran, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak geliştirdikleri forum diplomasisi kapsamında STRATCOM Zirveleri, Münih Güvenlik Konferansı ve SETA iş birliğiyle düzenlenen “Müttefikler Ankara’da” programı ile Türk Dünyası Diyalog Forumu’na değindi. Gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında benzer bir forumun hayata geçirileceğini açıkladı.