TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesinin ve yapay zekânın akademik hayata etkilerinin önemini vurguladı.

Akademik etik vurgusu

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin temel sorumluluklar arasında olduğunu ifade etti.

Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yetinmeyip, bu birikimi toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirmesi gerektiğini kaydetti. Mesleki gelişimin sürekli olması gerektiğini vurguladı.

Yapay zekâ ve akademik dürüstlük

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesinin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğine dikkat çekti. Kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılmasının, güvenilmeyen kaynakların ortaya çıkmasının ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesinin akademik dürüstlük açısından sorun oluşturduğunu söyledi.

Yapay zekânın bilimsel çalışmalarda destekleyici bir araç olarak görülmesi gerektiğini belirten Şeker, bilimsel ürünün doğruluğu ve etik niteliğinden sorumlu olanın araştırmacı olduğunu ifade etti. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini de vurguladı.

Üniversitelerin işlevi ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesinin önemine değindi.

Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji, eğitim ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini belirten Şeker, araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınmasının gerekliliğini dile getirdi. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkinliği artıracağını söyledi.

TÜBA’nın programları

Konuşmasında TÜBA’nın çalışmalarına da yer veren Şeker; Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi’ni anlattı. Bu programların genç bilim insanlarını desteklediğini ve bilimsel terminoloji ile uluslararası bilim diplomasisine katkı sağladığını belirtti.

Konuşmasını bilimsel gelişimin sürekliliğine ve akademik sorumluluğun önemine dikkat çekerek tamamlayan Şeker, bilim insanlarının etik ilkeleri gözetmelerinin, öğrenmeye açık kalmalarının ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmelerinin gerekliliğini ifade etti.